Tytuł: Powrót do Brideshead
Autor: Evelyn Waugh
Rok wydania: 2023
Wydawnictwo: Czarne
Liczba stron: 420
W swojej najsłynniejszej powieści Evelyn Waugh odsłania fascynację zarówno katolicyzmem, jak i światem angielskiej arystokracji. Narratorem jest malarz-architekt Charles Ryder, który podczas studiów w Oksfordzie zawiązuje przyjaźń z Sebastianem Flyte’em. Ryder pozostaje agnostykiem, natomiast rodzina Flyte’ów przesiąknięta jest katolicką tradycją i obyczajem. Charles odwiedza ich posiadłość w Brideshead, by lepiej poznać tę niezwykłą rodzinę— z wyjątkiem nieobecnego ojca, lorda Marchmaina, żyjącego we Włoszech u boku swojej kochanki.
Sebastian,przystojny, pełen fantazji i wewnętrznych sprzeczności, boryka się z alkoholizmem i skłonnościami, które czynią jego życie nieustanną ucieczką. Lady Marchmain, strażniczka rodzinnej wiary i surowej moralności, prosi Rydera o pomoc w powściągnięciu synowskich ekscesów. Tymczasem Charles zakochuje się w Julii, siostrze Sebastiana, uwięzionej w nieszczęśliwym małżeństwie. Jednym z głównych tematów książki staje się próba zrozumienia przez Rydera katolickiego świata Flyte’ów — wiary żywej, lecz osobliwej, nierzadko bolesnej. Sam Ryder, przez całe życie stojący jakby na uboczu — najpierw przy obojętnym emocjonalnie ojcu, później na Oksfordzie wśród niepokornych młodzieńców pokroju Sebastiana — odkrywa w tej rodzinie zarówno chaos, jak i pewien trudny do zdefiniowania blask.
Uważa się, że powieść ma charakter w znacznej mierze autobiograficzny. Jej temat Waugh określił jako „działanie Bożej łaski na grupę zróżnicowanych, lecz ściśle ze sobą związanych postaci”. W istocie jest to opowieść o napięciu między światem głęboko świeckim a duchową rzeczywistością, którą katolicyzm próbuje narzucić lub ocalić.
Evelyn Waugh urodził się w 1903 roku w Londynie, studiował w Oksfordzie, a zmarł w 1966. W 1928 roku zawarł małżeństwo, które rozpadło się po dwóch latach; niedługo później przyjął katolicyzm. Powieść ta, nosząca pierwotnie roboczy tytuł The Household of Faith, również została przez autora określona — w swojej charakterystycznie wyszukanej manierze — jako opowieść o „działaniu Bożej łaski na grupę zróżnicowanych, lecz duchowo powiązanych osób”.
Książka jest znakomita — nie dlatego, że przedstawia nienaganne postawy bohaterów, lecz dlatego, że ukazuje ich świadomość dobra i zła, a także osobisty wysiłek, jaki podejmują, by żyć lepiej i stawać się lepszymi ludźmi.